Warsaw Genomics
Pojedynczy gen

APOE

Czas badania: 31 dni roboczych od rejestracji próbki do badania w laboratorium.

Uwaga! Podany czas jest czasem orientacyjnym, który niekiedy może ulec wydłużeniu, gdy kontrola jakości wskaże potrzebę powtórzenia jakiegoś etapu analizy.

Dziedziczenie: złożone; hiperlipoproteinemia typu III zwykle autosomalna recesywna (homozygotyczność ε2/ε2 z dodatkowymi czynnikami), allel ε4 jako genetyczny czynnik ryzyka

Gen APOE koduje apolipoproteinę E, białko kluczowe dla metabolizmu lipidów i usuwania z krwi cząstek bogatych w triglicerydy. Warianty patogenne wiążą się z rodzinną dysbetalipoproteinemią (hiperlipoproteinemia typu III), a allel ε4 jest głównym genetycznym czynnikiem ryzyka choroby Alzheimera. W badaniu dzięki technologii NGS (sekwencjonowanie genomowe) analizujemy pełną sekwencję kodującą genu, w tym również warianty typu CNV (insercji/delecji eksonów).

Funkcja genu

Co robi APOE

APOE koduje apolipoproteinę E, główną apolipoproteinę chylomikronów. Białko wiąże się ze swoistymi receptorami w wątrobie i tkankach obwodowych, umożliwiając wychwyt i prawidłowy katabolizm lipoprotein bogatych w triglicerydy (chylomikronów oraz remnantów VLDL). Upośledzenie tej funkcji prowadzi do gromadzenia się we krwi remnantów lipoprotein, a w konsekwencji do podwyższenia stężenia cholesterolu i triglicerydów. Gen leży na chromosomie 19, w skupisku z pokrewnymi genami apolipoprotein C1 i C2.

Choroby powiązane

Rodzinna dysbetalipoproteinemia i ryzyko choroby Alzheimera

Warianty patogenne APOE, szczególnie homozygotyczność ε2/ε2, prowadzą do rodzinnej dysbetalipoproteinemii (hiperlipoproteinemia typu III, OMIM 617347). Do najważniejszych objawów należą podwyższone stężenie cholesterolu i triglicerydów, charakterystyczne żółtaki dłoniowe i guzowate oraz przyspieszona miażdżyca tętnic wieńcowych i obwodowych. Dziedziczenie typu III jest złożone; pełna ekspresja choroby wymaga zazwyczaj współistnienia dodatkowych czynników, takich jak otyłość, cukrzyca czy niedoczynność tarczycy. Odrębnym zagadnieniem jest allel ε4, który stanowi główny genetyczny czynnik ryzyka choroby Alzheimera (OMIM 104310); modyfikuje on ryzyko zachorowania, lecz nie przesądza o wystąpieniu choroby.

Co oznacza wynik

Interpretacja badania

Wynik pozytywny

Wykryto wariant patogenny lub prawdopodobnie patogenny w genie APOE, co może wskazywać na predyspozycję do rodzinnej dysbetalipoproteinemii (hiperlipoproteinemia typu III). Pełna ekspresja choroby zależy zwykle od dodatkowych czynników (m.in. homozygotyczność ε2/ε2, otyłość, cukrzyca). Wskazana konsultacja genetyczna i lipidologiczna oraz kontrola profilu lipidowego.

Wynik negatywny

Nie wykryto wariantu patogennego lub potencjalnie patogennego w genie APOE. Nie wyklucza to predyspozycji uwarunkowanej innymi genami; przy obciążonym wywiadzie rozważ szerszy panel.

Wynik niediagnostyczny

Uzyskany wynik nie przeszedł wewnętrznej kontroli jakości. Wymaga ponownego przesłania materiału do badania.

Dla klinicysty: warianty w bazach
>70
warianty patogenne / prawdopodobnie patogenne w ClinVar
baza Warsaw Genomics (wkrótce)
Inne nazwy genu
AD2APO-EApoE4LDLCQ5LPG

Źródła i bazy danych: OMIM 107741 · OMIM 617347 · OMIM 104310 · ClinVar · NCBI Gene · Orphanet · MedlinePlus

Panele zawierające ten gen

Ten gen jest też badany w ramach szerszych paneli.

Metodologia badania
Informacja na temat metody badania: W pierwszej kolejności, z pobranej próbki krwi lub z bloczka parafinowego izolowany jest kwas deoksyrybonukleinowy (DNA), którego jakość i ilość jest określana w analizie spektrofotometrycznej i fluorymetrycznej. Po mechanicznej lub enzymatycznej fragmentacji, DNA jest wykorzystywany do stworzenia biblioteki, umożliwiającej oznaczenie, a następnie zsekwencjonowanie i analizę genów, które zostały wybrane w ramach zleconego panelu. Otrzymana biblioteka jest sekwencjonowana na sekwenatorze nowej generacji. Otrzymane wyniki zostają następnie poddane analizie bioinformatycznej i interpretacji klinicznej. Warianty genetyczne są identyfikowane z wykorzystaniem Burrows-Wheeler Aligner. Test umożliwia wykrycie 100% substytucji i 95% małych insercji i delecji.
Informacja na temat klasyfikacji wariantów: W raporcie z badania przedstawiana jest informacja na temat wariantów zaklasyfikowanych jako warianty „potencjalnie patogenne” i „patogenne”, z uwagi na ich potencjalne znaczenie kliniczne. Zidentyfikowane warianty są klasyfikowane do następujących kategorii:

Wariant patogenny: znaleziona zmiana w sekwencji genu ma bezpośredni związek z powstawaniem choroby. Równocześnie, niektóre zmiany patogenne mogą nie mieć pełnej penetracji, tj. pojedyncza zmiana może być niewystarczająca do wywołania pełnoobjawowej choroby.

Wariant potencjalnie patogenny: znaleziona zmiana w sekwencji genu jest z dużym prawdopodobieństwem związana z powstawaniem choroby, jednakże udowodnienie tego związku nie jest możliwe w oparciu o aktualnie dostępne dane naukowe. Potwierdzenie patogenności wariantu wymaga dodatkowych badań i dowodów; nie można wykluczyć, że dalsze badania wykażą, że znaleziona zmiana ma niewielkie lub żadne znaczenie kliniczne.

Wariant o nieznanej patogenności: w oparciu o aktualnie dostępne dane naukowe nie ma możliwości określenia znaczenia znalezionej zmiany.

Wariant potencjalnie łagodny: znaleziona zmiana w sekwencji genu najprawdopodobniej nie ma związku z powstawaniem choroby, jednakże w oparciu o aktualnie dostępne dane naukowe nie ma możliwości potwierdzenia łagodności zmiany. Potwierdzenie klinicznego znaczenia wariantu wymaga dodatkowych badań i dowodów; nie można wykluczyć, że dalsze badania wykażą, że znaleziona zmiana ma znaczenie kliniczne i prowadzi do rozwinięcia choroby.

Wariant łagodny: znaleziona zmiana nie ma związku z powstawaniem choroby.

Zidentyfikowane warianty genetyczne klasyfikowane są w oparciu o wytyczne opracowane przez American College of Medical Genetics and Genomics i American Association for Molecular Pathology (S. Richards, Genet Med. 2015 May;17(5):405-24). W klasyfikacji wariantów brane są pod uwagę następujące kryteria:

  • wcześniejsza identyfikacja wariantu u osób obciążonych chorobą
  • wpływ wariantu na powstawanie funkcjonalnego produktu genu określony w analizach bioinformatycznych oraz potwierdzony w badaniach in vitro/in vivo
  • lokalizacja wariantu (ekson/intron, domena funkcjonalna)
  • zmiana de novo/dziedziczna
  • częstość występowania wariantu w populacji ogólnej (każdy wariant występujący z częstością >5% zgodnie z Exome Sequencing Project, 1000 Genomes Project lub Exome Aggregation Consortium jest klasyfikowany jako zmiana łagodna)
  • częstość występowania wariantu w populacji ogólnej w stosunku do populacji osób chorych

Ostateczna klasyfikacja wariantów prowadzona jest w oparciu o sumę wymienionych kryteriów. Przeszukiwane bazy danych obejmują: 1000GP, ClinVar, ConsensusPathDB, Exome Aggregation Consortium, Exome Variant Server, FATHMM, GO (Gene Ontology), GTEx (Genotype-Tissue Expression), GWAS (Genome Wide Association Study), HGMD, KEGG, MetaLR, MetaSVM, MutationAssessor, MutationTaster, OMIM, PolyPhen-2, PROVEAN, SIFT, SnpEff, dbNSFP, UniProt, VEP (Variant Effect Predictor).

Ograniczenia badania:

Wszystkie technologie sekwencjonowania mają swoje ograniczenia. Zlecane badanie jest wykonywane z wykorzystaniem sekwencjonowania nowej generacji (NGS) i ma na celu zbadanie regionów kodujących i splicingowych zleconych genów. Chociaż stosowane techniki sekwencjonowania oraz późniejsze analizy bioinformatyczne są ukierunkowane na ograniczenie znaczenia sekwencji pseudogenów, to jednak obecność wysoce homologicznych sekwencji genowych może nadal sporadycznie zakłócać zdolność identyfikacji patogennych alleli, jak i delecji/duplikacji. Sekwencjonowanie Sangera jest metodą wykorzystywaną do potwierdzania wariantów, które uzyskały niższe parametry jakości. Analizy delecji/duplikacji wskazują na zmiany ilościowe DNA obejmujące minimum jeden ekson i zawsze wymagają potwierdzenia innymi metodami (qPCR lub MLPA). Wykonane analizy nie są przeznaczone do wykrywania pewnych typów zmian genomowych, jak translokacje, inwersje, mutacje dynamiczne (np. zwiększenie ilości powtórzeń trzynukleotydowych), zmian w regionach regulatorowych czy intronowych. Jeśli raportowane jest zwiększenie liczby powtórzeń dwu- czy trzynukleotydowych, to trzeba założyć, że dokładna liczba powtórzeń nie jest precyzyjna. Przeprowadzane badanie nie jest przeznaczone do wykrywania mozaikowatości somatycznych, a analizy mutacji somatycznych powinny być prowadzone w kontekście sekwencji DNA germinalnego.

Nie ma możliwości wykluczenia obecności mutacji w genach i rejonach innych niż objęte wykonywanym badaniem, a także zmian liczby kopii genu. Raport z badania zawiera informację na temat zmian w sekwencji genów zidentyfikowanych w oparciu o porównanie z aktualnymi sekwencjami referencyjnymi zdeponowanymi w bazach danych NCBI Nucleotide i Ensembl. Testy są opracowywane w Warsaw Genomics do celów klinicznych. Wszystkie otrzymywane wyniki badań są interpretowane i analizowane przez ekspertów naukowych i medycznych Warsaw Genomics.

Opracowanie i weryfikacja merytoryczna: Warsaw Genomics Zweryfikowano: 2026-07-06 Źródła: OMIM, NCBI Gene, ClinVar, Orphanet.

Zamów badanie pojedynczego genu

Bez skierowania — zamów online, pobierz materiał w domu.

Zamów badanie
Badanie genu
1450 PLN
Zamów badanie